Ik werk holistisch, maar niet in de betekenis dat we voor ieder probleem eerst moeten ontdekken welke maanstand ermee gemoeid is.

Voor mij betekent holistisch simpelweg dat een mens niet op te knippen is.
 

Hoe jij denkt heeft invloed op hoe je lijf reageert. Hoe je lijf eraan toe is, bepaalt mede hoeveel ruimte je hebt om te voelen, relativeren of kiezen. Je jeugd speelt mee, maar je huidige relatie ook. Je werkbelasting kan net zo relevant zijn als je hechtingspatroon. ADHD of autisme kunnen invloed hebben op hoe je prikkels verwerkt, schakelt of herstelt, zonder dat daarmee iedere ruzie, keuze of emotie ineens door een diagnose verklaard hoeft te worden.
 

Ik kijk daarom naar het geheel: hoofd, lijf en gedrag, maar ook naar relaties, gezin, werk, geschiedenis, neurodiversiteit, gezondheid, energie, omgeving, seksualiteit, identiteit, verlies, ambitie en de fase van je leven waarin je je bevindt.

Niet alles is overal relevant. Maar ik wil wel weten met welk mens ik werk, niet alleen met welke klacht.
 

We beginnen daarom meestal niet met veranderen.

Mijn eerste neiging is zelden om iemand meteen een nieuwe strategie te geven. Ik wil eerst weten wat er werkelijk gebeurt.

Niet achteraf in de nette versie van het verhaal, maar zo concreet mogelijk. Wat gebeurde er die ochtend al? Wat merkte je in je lijf? Welke gedachte kwam voorbij? Wanneer veranderde je toon? Wat deed de ander? Waar ging jij uitleggen, fixen, verdwijnen, aanvallen, aanpassen of over jezelf heen? En op welk moment had je eigenlijk al informatie, maar deed je er nog niets mee?

Dat observeren is belangrijk, omdat veel mensen vooral heel goed zijn geworden in reageren op de laatste vijf minuten van een patroon.

Daar ontstaat namelijk bewegingsruimte.  En dan kunnen we onderzoeken wat je nodig hebt, welke verantwoordelijkheid daadwerkelijk van jou is en welke keuze je deze keer wilt maken.

Ik geloof niet dat veiligheid betekent dat alles zacht moet worden verpakt.

Ik ben direct. Niet omdat hardheid een therapeutische kwaliteit is , dat vind ik eerlijk gezegd nogal goedkoop, maar omdat ik weinig zie in maandenlang om iets heen praten wat inmiddels behoorlijk zichtbaar is. Als jij jezelf voor de derde keer overtuigt dat je “nog even moet aankijken” terwijl je eigenlijk doodsbang bent om een beslissing te nemen, dan gaan we het daarover hebben. Als je zegt dat iedereen zoveel van je vraagt en tegelijkertijd op werkelijk iedere vraag “ja hoor” antwoordt voordat je überhaupt hebt gevoeld of je dat wilt, dan ben jij onderdeel van de puzzel. Als je eindeloos bezig bent met begrijpen waarom iemand je slecht behandelt, wil ik op enig moment ook weten waarom jij nog steeds aan tafel zit.
 

En als je strengheid richting jezelf vermomt als verantwoordelijkheid nemen, krijg je dat eveneens terug. Maar directheid werkt alleen wanneer iemand zich veilig genoeg voelt om niet voortdurend in verdediging te hoeven. Die twee sluiten elkaar voor mij niet uit. Integendeel.

Ik kan iemand volledig begrijpen en toch niet met alles meegaan wat ze zichzelf vertelt. Ik kan zien waarom een patroon ooit logisch was en tegelijkertijd constateren dat het je inmiddels behoorlijk in de weg zit.

Dat is voor mij therapie: geen vrijbrief en geen rechtbank.

Verantwoordelijkheid nemen is iets anders dan overal schuld aan hebben. Dit is een belangrijk onderdeel van hoe ik werk.

Ik ga niet gemakkelijk mee in slachtofferschap, maar ik heb net zo weinig met de andere uiterste positie waarin iemand alles bij zichzelf neerlegt.
 

Veel van de mensen die bij mij komen hebben juist jarenlang bovengemiddeld veel verantwoordelijkheid gedragen. Voor hun kinderen, partner, ouders, team, bedrijf, sfeer, planning, financiën, gezondheid of het emotionele welzijn van ongeveer iedereen binnen een straal van twaalf kilometer.

Dan is “meer verantwoordelijkheid nemen” bepaald niet altijd het antwoord. Soms moet verantwoordelijkheid juist terug naar waar die hoort.
 

Je kunt erkennen dat jouw gedrag effect heeft op je partner zonder verantwoordelijk te worden voor iedere emotie die hij vervolgens voelt. Je kunt begrijpen dat je moeder verdrietig is over een grens en die grens toch laten staan. Je kunt zien dat je iets anders had kunnen doen zonder jezelf daarna drie dagen voor de mentale rechtbank te slepen.

Volwassen verantwoordelijkheid betekent voor mij dat je jouw deel kunt dragen zonder automatisch ook dat van de rest erbij te pakken. Dat klinkt eenvoudig.

In de praktijk blijkt het voor sommige mensen bijna revolutionair.
 

Therapie stopt bij mij niet zodra je de praktijk uitloopt

Veel van het interessante materiaal ontstaat namelijk pas daarna. In die vergadering waarin je normaal meteen ja zegt. Tijdens het etentje waarop je merkt dat je alweer de therapeut van je partner bent geworden. Wanneer je moeder belt en je lijf al reageert voordat je hebt opgenomen. Wanneer je op dinsdagavond ineens weer drie uur onderzoek doet naar een beslissing waarvan je eigenlijk al weet wat je wilt. Daarom werk ik niet alleen met gesprekken.
 

Ik gebruik schrijf- en observatieopdrachten, concrete experimenten, lichaamsgerichte waarneming, patroonanalyse en systeem- en relatiewerk wanneer dat relevant is. Na sessies geef ik uitgebreide terugkoppelingen waarin ik de lijnen uit ons gesprek terugbreng naar iets waar je daadwerkelijk mee verder kunt. En binnen intensievere begeleiding kan er tussendoor appcontact zijn, juist omdat het echte leven zich niet netjes beperkt tot het uur waarin jij tegenover mij zit.

Niet om therapie tot een fulltime baan te maken. Sterker nog: liever niet.

Ik wil juist dat je minder tijd kwijt bent aan jezelf eindeloos analyseren en sneller leert herkennen wat er gebeurt wanneer het ertoe doet.

Soms is de opdracht daarom groot. Soms irritant klein. Niet nóg een werkboek vol vragen omdat we nou eenmaal iets moeten invullen, maar een oefening die past bij precies waar jij op dat moment mee bezig bent. Ik wil uiteindelijk niet dat je mij beter leert volgen. Ik wil dat je jezelf beter leert vertrouwen.

Dat is misschien wel de belangrijkste lijn in mijn werk.

Ik wil dat je steeds nauwkeuriger leert voelen wat klopt zonder dat iedere keuze eerst langs een tribunaal van argumenten hoeft.

Dat je het verschil leert kennen tussen angst en een werkelijke nee. Tussen vermoeidheid en desinteresse. Tussen empathie voor een ander en jezelf verlaten. Tussen verantwoordelijkheid en controle. Tussen iets spannend vinden en iets werkelijk niet willen. Tussen een oud verhaal dat hard praat en dat veel stillere besef waarvan je meestal allang weet: eigenlijk klopt dit voor mij.
 

Dat noem ik regie.

Niet het punt waarop je nooit meer twijfelt, overprikkeld raakt, in een oud patroon schiet of een ronduit beroerde beslissing neemt. Dat lijkt me een onhaalbaar en bovendien bloedsaai mensbeeld. Regie betekent dat je jezelf eerder tegenkomt, eerder ergens uit- of instapt, omdat je ervoor kiest. Dat je kunt verdragen dat een ander teleurgesteld, boos of verdrietig is zonder onmiddellijk te concluderen dat jij iets moet repareren.

En uiteindelijk dat je keuzes durft te maken die niet alleen logisch ogen van buitenaf, maar ook passen bij hoe jij daadwerkelijk wilt leven.

​